Zakaz palenia w kopciuchach. Wielkopolska ma sposób na smog

Wielkopolska wpro­wa­dzi­ła zakaz pale­nia w kop­ciu­chach od 1 stycz­nia 2024 roku. W całym woje­wódz­twie może być nawet 200 tys. takich poza­kla­so­wych kotłów na pali­wa sta­łe. Nie pomo­gły ape­le gmin, by prze­ło­żyć ter­mi­ny usta­wy anty­smo­go­wej. Mają one jed­nak otwar­tą ścież­kę, jeśli napo­tka­ją pro­ble­my z wdra­ża­niem przepisów.

W Wielkopolsce zakaz pale­nia w kop­ciu­chach wyni­ka z uchwa­ły anty­smo­go­wej przy­ję­tej w 2017 roku. Mieszkańcy mie­li więc 6 lat na to, by się przy­go­to­wać do zmia­ny ogrze­wa­nia. Mimo to pro­blem prze­sta­rza­łych pie­ców jest w woje­wódz­twie palący.

Jak wyni­ka z danych Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, pra­wie 280 tys. gospo­darstw domo­wych ma kocioł na pali­wo sta­łe z ręcz­nym poda­wa­niem pali­wa (zasy­po­wy). Do tego kolej­ne 176 tys. ma kocioł z auto­ma­tycz­nym podaj­ni­kiem. Mieszkańcy mogą w nich sto­so­wać drew­no, pel­let lub inny rodzaj bio­ma­sy. W prak­ty­ce do kop­ciu­chów, czy­li naj­star­szych kotłów poza­kla­so­wych, wła­ści­cie­le potra­fią wrzu­cać to, co mają „pod ręką“.

W woje­wódz­twie kujawsko-​pomorskim, gdzie w tym roku też wszedł zakaz pale­nia w kop­ciu­chach, jest takich poza­kla­so­wych kotłów mniej – ok. 125 tys. Od 1 stycz­nia 2024 roku obo­wią­zu­je też zakaz pale­nia w kop­ciu­chach w woje­wódz­twie lubel­skim, gdzie ska­la pro­ble­mu jest podob­na jak w Wielkopolsce. Kopciuchy na pew­no w tych woje­wódz­twach szyb­ko nie znikną. 

Czytaj tak­że: Obowiązuje kolej­na uchwa­ła anty­smo­go­wa. Obejmie też pie­ce na drewno

Wielkopolska uchwała antysmogowa 

Radni woje­wódz­twa wielkopolskiego18 grud­nia odrzu­ci­li ape­le kil­ku­dzie­się­ciu gmin, któ­re chcia­ły prze­su­nię­cia ter­mi­nu wej­ścia w życie zaka­zu pale­nia w kop­ciu­chach. Wielkopolska jest tym sam kolej­nym już woje­wódz­twem, któ­re nie zmie­ni­ło swo­jej uchwa­ły anty­smo­go­wej. Na prze­su­nię­cie ter­mi­nu wymia­ny kop­ciu­chów zde­cy­do­wa­ła się Małopolska, gdzie zakaz pale­nia w poza­kla­so­wych kotłach zacznie obo­wią­zy­wać 1 kwiet­nia tego roku. Początkowo miał to być 1 stycz­nia 2023 r.

Sejmik w przy­ję­tym sta­no­wi­sku uznał ape­le za zbyt ogól­ne i nie­pod­par­te ana­li­za­mi. Dodano jed­nak zapis, któ­ry otwie­ra dro­gę do dia­lo­gu z samo­rzą­da­mi, jeśli napo­tka­ją one prze­szko­dy we wdro­że­niu uchwa­ły anty­smo­go­wej. Jeśli udo­ku­men­tu­ją to, np. wyni­ka­mi ankiet, bada­nia­mi lub eks­per­ty­za­mi, spe­cjal­ny zespół pod­da ana­li­zie prze­szko­dy i przed­sta­wi reko­men­da­cje i wnio­ski dla zarzą­du województwa. 

Kilkadziesiąt wiel­ko­pol­skich gmin ape­lo­wa­ło o wydłu­że­nie ter­mi­nu wymia­ny kop­ciu­chów, powo­łu­jąc się m.in. na nie­sta­bil­ną sytu­ację eko­no­micz­ną, poli­tycz­ną, zabu­rze­nia na ryn­ku paliw, a tak­że na brak fun­du­szy u miesz­kań­ców na wymia­nę ogrze­wa­nia. W prak­ty­ce cho­dzi o to, że pale­nie w kop­ciu­chu jest naj­tań­szym roz­wią­za­niem. Zwłaszcza w tym sezo­nie, gdy ceny węgla spa­dły dwukrotnie. 

Spalanie węgla i drew­na (a nie­kie­dy i śmie­ci) to głów­ne źró­dło smo­gu, któ­ry powo­du­je ogrom­ne szko­dy w zdro­wiu. Przyczynia się m.in. do cho­rób płuc, nowo­two­rów, cho­rób krą­że­nia, uda­rów. Radni wska­za­li, że pod­trzy­ma­nie dotych­cza­so­wych ure­gu­lo­wań podyk­to­wa­ne jest tro­ską o zdro­wie Wielkopolan.