Pionowe turbiny wiatrowe idealne dla domu? Minister wyjaśnia

Pionowe tur­bi­ny wia­tro­we mają wie­lu zwo­len­ni­ków, a pol­skie uczel­nie pra­cu­ją nad co naj­mniej kil­ko­ma pro­jek­ta­mi takich tur­bin wia­tro­wych. Poseł Jarosław Sachajko zapy­tał więc o to, dla­cze­go pol­skie pio­no­we tur­bi­ny wia­tro­we nie są pro­mo­wa­ne. Odpowiedź ze stro­ny Ministerstwa Klimatu i Środowiska wie­le wyjaśnia. 

Jarosław Sachajko, poseł Kukiz 15, przy­to­czył wie­le „zalet“ pio­no­wych tur­bin wia­tro­wych, o jakich czy­tał. To mię­dzy innymi:

• pro­sta budowa,
• trwa­łość i moż­li­wość budo­wy w bar­dzo trud­nych warun­kach tere­no­wych (nawet w stre­fach zurbanizowanych),
• sta­bil­na pra­ca (brak drgań),
• start przy bar­dzo niskiej pręd­ko­ści wia­tru i przy róż­nych kie­run­kach wiatru,
• duża odpor­ność na bar­dzo sil­ne podmu­chy wiatru,
• moż­li­wość insta­la­cji na dachach budynków. 

Poseł przy­ta­cza, że budo­wa insta­la­cji o mocy 1 MW finan­so­wo kształ­tu­je się podob­nie jak tra­dy­cyj­ne­go wia­tra­ka oraz far­my foto­wol­ta­icz­nej. Dodaje, że tur­bi­na pio­no­we­go obro­tu może pro­du­ko­wać nawet 3,6‑krotnie wię­cej ener­gii elek­trycz­nej niż far­ma foto­wol­ta­icz­na oraz bli­sko 50 proc. wię­cej niż tra­dy­cyj­ne wia­tra­ki. Te infor­ma­cje posta­no­wił poseł słusz­nie spraw­dzić w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. 

Czy ministerstwo dysponuje badaniami, które potwierdzają przedstawione zalety turbin wiatrowych o pionowej osi obrotu przedstawionych powyżej polskich wynalazków?

- inter­pe­la­cja nr 448, Jarosław Sachajko.

Odpowiedzi udzie­lił w stycz­niu tego roku wice­mi­ni­ster Miłosz Motyka. Zaznaczył, że MKiŚ poza dany­mi dostęp­ny­mi powszech­nie, nie dys­po­nu­je bada­nia­mi doty­czą­cy­mi pol­skich wyna­laz­ków w dzie­dzi­nie tur­bin wia­tro­wych o pio­no­wej osi obro­tu (VAWT). W odpo­wie­dzi oba­lił więk­szość „zalet“ pio­no­wych tur­bin, na jakie powo­ły­wał się poseł.

Wady i zalety pionowych turbin wiatrowych

Ministerstwo, na pod­sta­wie ogól­nie dostęp­nych mate­ria­łów, prze­pro­wa­dzi­ło ana­li­zę doty­czą­cą tur­bin wia­tro­wych. Wskazało na tej pod­sta­wie ich zale­ty i wady.

Z prze­pro­wa­dzo­nych ana­liz wyni­ka, że tur­bi­ny wia­tro­we o pio­no­wej osi obro­tu cha­rak­te­ry­zu­ją się niż­szą wydaj­no­ścią w porów­na­niu do tur­bin wia­tro­wych o pozio­mej osi obro­tu – czy­ta­my w odpo­wie­dzi na inter­pe­la­cję. Turbiny o pozio­mej osi obro­tu osią­ga­ją znacz­nie wyż­sze pręd­ko­ści obro­to­we, więc osią­ga­ją wyż­szy współ­czyn­nik mocy i więk­szą ilość ener­gii uzy­ska­ną z wiatru.

Dodatkowo, tur­bi­ny pio­no­we są droż­sze w zaku­pie niż tra­dy­cyj­ne, o pozio­mej osi obro­tu. Ponadto pio­no­wa oś obro­tu wywo­łu­je wibra­cje z powo­du swo­jej spe­cy­ficz­nej kon­struk­cji, co powo­du­je skró­ce­nie żywot­no­ści turbin.

Warto zauważyć, że na znacznym obszarze Polski inwestycja w turbiny wiatrowe do 50 kW jest nieopłacalna z powodu niskiej energii kinetycznej wiatru. 

pod­se­kre­tarz sta­nu Miłosz Motyka 

Polska turbina wiatrowa

Instytutu Maszyn Przepływowych im. Roberta Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk z sie­dzi­bą w Gdańsku opra­co­wał i przed­sta­wił opi­nię doty­czą­cą małych tur­bin wia­tro­wych o pio­no­wej osi obro­tu typu „Darrieus”. We współ­pra­cy Politechniki Krakowskiej i fir­my Airon Green Energy Turbines powstał pro­jekt tur­bi­ny VERTI. 

Z opi­nii wyni­ka, że kon­cep­cje tur­bin wia­tro­wych o pio­no­wej osi obro­tu, w szcze­gól­no­ści wyko­rzy­stu­ją­cych siłę nośną przy aktyw­nej adap­ta­cji kąta natar­cia łopa­ty, dają nadzie­ję na roz­wój w przy­szło­ści. Jednakże cha­rak­te­ry­zu­ją się rów­nież pew­ny­mi wadami. 

Czytaj tak­że: NFOŚiGW szy­ku­je dopła­ty do przy­do­mo­wej elek­trow­ni wiatrowej

Wątpliwości doty­czą hała­su i efek­tu migo­ta­nia świa­tła. Oba te man­ka­men­ty gene­ru­ją poten­cjal­ny pro­blem korzy­sta­nia z pio­no­wych tur­bin w obsza­rach zabu­do­wa­nych. Ponadto istot­ną barie­rą roz­wo­ju tej tech­no­lo­gii mogą być jed­nost­ko­wo wyso­kie kosz­ty w sto­sun­ku do mocy wytwórczych.

Dotacje do domowych turbin wiatrowych

Już teraz moż­na się­gnąć po dota­cje do tur­bin wia­tro­wych z pro­gra­mu Agroenergia lub pożycz­ki z pro­gra­mu Energia dla Wsi. Oba te pro­gra­my skie­ro­wa­ne są do rolników. 

Natomiast w dru­giej poło­wie roku ma ruszyć pro­gram dopłat do przy­do­mo­wych tur­bin wia­tro­wych o mocy do 20 kW. Z dopłat do 30 tys. zł na wia­trak będą mogli sko­rzy­stać wła­ści­cie­le domów. Na razie jed­nak pro­gram ten cze­ka na zie­lo­ne świa­tło ze stro­ny Europejskiego Banku Inwestycyjnego.