- reklama -
Strona głównaEcoLifePodatek za plastik to ponad...

Podatek za plastik to ponad 3 miliardy złotych w dwa lata

- reklama -

Polska pła­ci do unij­ne­go budże­tu skład­kę za pla­sti­ko­we opa­ko­wa­nia, któ­re nie tra­fi­ły do recy­klin­gu. W ubie­głym roku było to pra­wie 1,7 mld zł, w tym roku nawet tro­chę wię­cej. Tymczasem refor­my, któ­re mogły­by ogra­ni­czać pla­sti­ko­we śmie­ci, utknęły. 

Składka do budże­tu UE z tytu­łu opła­ty od nie­prze­two­rzo­nych opa­ko­wań pla­sti­ko­wych wynio­sła w 2021 roku 1 696,4 mln zł. W 2022 r. wpła­ta zosta­ła zapla­no­wa­na w wyso­ko­ści 1 734,4 mln zł. Takie infor­ma­cje prze­ka­za­ło por­ta­lo­wi EcoReporters Ministerstwo Finansów. Jednocześnie resort finan­sów zazna­cza, że Komisja Europejska nie nakła­da żad­nych obo­wiąz­ków czy obcią­żeń na kon­su­men­tów lub pro­du­cen­tów pla­sti­ku. Nie jest to więc praw­dzi­wy poda­tek. Decyzja, jak ogra­ni­czyć pla­sti­ko­we śmie­ci, któ­re nie tra­fia­ją do recy­klin­gu, nale­ży już do każ­de­go pań­stwa. Jak z tym radzi sobie Polska? Póki co – słabo. 

Podatek za plastik na trudne czasy

Bruksela pro­wa­dzi­ła skład­kę za pla­stik od stycz­nia 2021 roku, aby wspo­móc odbu­do­wę gospo­da­rek po COVID-​19. Polska pła­ci tak jak inne pań­stwa. Wysokość jest też taka sama u wszyst­kich – 0,8 euro za kilo­gram odpa­dów opa­ko­wa­nio­wych z two­rzyw sztucz­nych, któ­re nie został pod­da­ne recy­klin­go­wi. Państwa o niż­szym docho­dzie naro­do­wym brut­to, a więc tak­że Polska, dosta­ły też rabaty.

Składka rocz­na wyso­ko­ści ok. 1,7 mld zł wyda­je się duża, jed­nak kra­je takie jak Francja, Niemcy czy Włochy pła­cą kil­ka­krot­nie wię­cej. Jako kraj mogli­by­śmy pła­cić mniej, gdy­by uda­ło się pro­du­ko­wać mniej pla­sti­ko­wych śmie­ci i lepiej nimi potem zarządzać. 

Wniosek jest pro­sty – im mniej odpa­dów z pla­sti­ku – tym mniej­sze obcią­że­nie. Warto więc sta­rać się ogra­ni­czyć pla­sti­ko­we śmie­ci, ale sprze­ciw pro­du­cen­tów i firm korzy­sta­ją­cych z pla­sti­ko­wych opa­ko­wań jest ogrom­ny. Przepisy są więc wiecz­nie odra­cza­ne, co dzie­je się nie tyl­ko w Polsce. Niedawno odpo­wied­nie pra­wo przy­ję­ła Hiszpania, a zacznie obo­wią­zy­wać od przy­szłe­go roku. 

Kiedy wycofamy jednorazowe opakowania?

Tymczasem trzy pro­jek­ty ustaw, któ­re mia­ły pomóc napra­wić pol­ski sys­tem gospo­dar­ki odpa­da­mi opa­ko­wa­nio­wy­mi, utknę­ły. Chodzi o ure­gu­lo­wa­nie jed­no­ra­zo­wych pro­duk­tów z pla­sti­ku (unij­na dyrek­ty­wa SUP – sin­gle use pla­stics), roz­sze­rzo­ną odpo­wie­dzial­ność pro­du­cen­ta (ROP) i sys­tem kau­cyj­ny. Wprowadzenie tych prze­pi­sów ma spra­wić, że wię­cej opa­ko­wań tra­fi do recy­klin­gu, a pro­du­cen­ci zapła­cą za wpro­wa­dza­ne na rynek opakowania.

Polska nie może odwle­kać w nie­skoń­czo­ność refor­my doty­czą­cej śmie­ci z pla­sti­ku, ponie­waż musi wdro­żyć unij­ne prze­pi­sy dyrek­ty­wy 2019/​904. Już od 3 lip­ca 2021 roku powin­ny obo­wią­zy­wać zaka­zy doty­czą­ce wybra­nych jed­no­ra­zo­wych pro­duk­tów z pla­sti­ku, takich jak słom­ki, mie­sza­deł­ka, patycz­ki, sztuć­ce i tale­rze. Wiele pro­duk­tów musi też mieć odpo­wied­nie ozna­ko­wa­nia. Polski pro­jekt prze­wi­du­je, że mak­sy­mal­na staw­ka opła­ty za jed­no­ra­zo­we opa­ko­wa­nia z two­rzyw sztucz­nych może wynieść 1 zł za sztu­kę. Natomiast rze­czy­wi­sta staw­ka opła­ty, któ­ra prze­zna­czo­na jest na pokry­cie kosz­tów zago­spo­da­ro­wa­nia odpa­dów powsta­łych z tych pro­duk­tów, zosta­nie okre­ślo­na w rozporządzeniu.

Natomiast według donie­sień “Dziennika Gazety Prawnwj”, rząd nie wpro­wa­dzi szyb­ko ROP, ponie­waż boi się pod­wyż­ki cen pla­sti­ko­wych opa­ko­wań. A to wpły­nie prze­cież na i tak kolo­sal­ną inflację. 

Opłaty za śmieci – zanieczyszczający płaci

Teraz finan­so­wa­nie zbiór­ki i recy­klin­gu opa­ko­wań spa­da głów­nie na domo­we budże­ty, co widzi­my w sło­nych opła­tach za śmie­ci. W unij­nej dyrek­ty­wie zasto­so­wa­no nato­miast zasa­dę „zanie­czysz­cza­ją­cy pła­ci”. Producenci będą więc zobo­wią­za­ni pokry­wać kosz­ty gospo­da­ro­wa­nia odpa­da­mi i sprzą­ta­nia zaśmie­ce­nia. To roz­sze­rzo­na odpo­wie­dzial­ność pro­du­cen­ta – ROP. Tu cza­su jest znacz­nie wię­cej, ponie­waż środ­ki w dzie­dzi­nie roz­sze­rzo­nej odpo­wie­dzial­no­ści pro­du­cen­ta mają zasto­so­wa­nie od 31 grud­nia 2024 r.

Kolejna rzecz to kau­cje za butel­ki. Dyrektywa tego wprost nie nakła­da, tyl­ko wyma­ga zbiór­ki do recy­klin­gu 90 proc. bute­lek z two­rzyw sztucz­nych. Ma on zostać osią­gnię­ty w per­spek­ty­wie roku 2029. W prak­ty­ce kau­cje są naj­bar­dziej odpo­wied­nim roz­wią­za­niem i taka pro­po­zy­cja poja­wi­ła się też w Polsce. Do 3 lip­ca 2024 r. zakręt­ki muszą być trwa­le przy­mo­co­wa­ne do butelek. 

Czytaj tak­że: Kaucja za butel­ki pla­sti­ko­we i szklane

Polski Recykling czeka na ROP

Stowarzyszenie Polski Recykling (SPR) po spo­tka­niu z odpo­wie­dzial­nym za odpa­dy wice­mi­ni­strem kli­ma­tu Jackiem Ozdobą wyda­ło komu­ni­kat. Branża zma­ga się z wiel­kim pro­ble­mem w pozy­ska­niu surow­ców do pro­duk­cji. Ze wzglę­du na kry­zys surow­co­wy i eks­port odpa­dów zni­ko­ma ich część tra­fia do recy­klin­gu w Polsce. Przynosi to stra­ty śro­do­wi­sko­we i ekonomiczne. 

Opóźnianie ROP skut­ku­je nega­tyw­nym wpły­wem na budżet pań­stwa i prze­nie­sie­niem kosz­tów oraz odpo­wie­dzial­no­ści za odpa­dy opa­ko­wa­nio­we na miesz­kań­ców a nie na fir­my, któ­re je wprowadzają

Szymon Dziak-​Czekan, pre­zes Stowarzyszenia Polski Recykling

Na bra­ku odpo­wied­nich opłat za pla­sti­ko­we opa­ko­wa­nia zysku­ją mię­dzy inny­mi pro­du­cen­ci napo­jów i żyw­no­ści. Polskie prze­pi­sy odsta­ją od stan­dar­dów unij­nych. Pozwalają wpro­wa­dza­ją­cym opa­ko­wa­nia pono­sić mini­mal­ne opła­ty. To czę­sto duże kon­cer­ny, któ­re w innych kra­jach za recy­kling opa­ko­wań pła­cą z mar­szu. Firmy zaj­mu­ją­ce się recy­klin­giem są wiec rozgoryczone. 

Czemu w Polsce pro­du­cen­ci pła­cą 10 razy mniej za wpro­wa­dza­ne opa­ko­wa­nia niż w Niemczech, Austrii czy nawet Czechach? Odpowiedź jest pro­sta: mogą, bo brak jest prze­pi­sów, któ­re ten obo­wią­zek na nich nakładają.

Szymon Dziak-​Czekan, pre­zes Stowarzyszenia Polski Recykling

Jak wygląda recykling w Polsce?

Jak na kraj, gdzie tak mało pro­du­cen­ci opa­ko­wań prze­zna­cza­ją na recy­kling, radzi­my sobie nie­źle, choć jed­no­cze­śnie gorzej niż więk­szość państw unijnych. 

Według Eurostatu, poziom odzy­sku wszyst­kich opa­ko­wań (pla­stik, szko­ło, papier, metal, drew­no) w Polsce w 2019 roku wyniósł tyl­ko nie­wie­le mniej niż obo­wiąz­ko­we 60 proc. Jednocześnie śred­nia unij­na to ponad 80 proc. 

Warto przy­po­mnieć, że odzysk obej­mu­je też odpa­dy skie­ro­wa­ne do spa­lar­ni śmie­ci, ponie­waż “odzy­sku­je” zawar­tą w nich ener­gię. Recykling pole­ga na ponow­nym wyko­rzy­sta­niu surow­ców, co widać na przy­kład na met­kach ubrań, gdzie coraz czę­ściej poja­wia się napis o włók­nie z recy­klin­gu. Z pla­sti­ko­wych bute­lek da się prze­cież odzy­skać poliester.

Źródło: Eurostat, Marzec 2022 r.

Natomiast recy­kling w Polsce objął 55,5 proc. masy opa­ko­wań przy śred­niej unij­nej ponad 64 proc.

Jeśli cho­dzi o sam pla­stik, to Polska w 2019 r. do recy­klin­gu skie­ro­wa­ła 31,5 proc. opa­ko­wań, przy unij­nym wymo­gu 22,5 proc. To znacz­nie mniej, niż w innych pań­stwach, bo śred­nia unij­na prze­kra­cza 40 proc. recy­klin­gu plastiku.

Źródło: Eurostat, Marzec 2022 r.

Wszystkim powin­no zale­żeć na ochro­nie śro­do­wi­ska. Brak pie­nię­dzy na segre­ga­cję i recy­kling powo­du­je, że budżet pła­ci wyso­ki poda­tek za pla­stik do budże­tu UE, a my nie oszczę­dza­my surow­ców takich jak impor­to­wa­na z Rosji ropa. 

- autopromocja -
Magda Skłodowska
Magda Skłodowskahttps://ecoreporters.pl
Ekologią interesuję się od początku mojej pracy zawodowej, obecnie współtworzę portal WysokieNapiecie.pl. W swojej karierze pracowałam jako wydawca portalu tvn24bis.pl, byłam dziennikarką "Rzeczpospolitej" i "Pulsu Biznesu". Pełniłam funkcję rzecznika prasowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Otrzymałam wyróżnienie Towarowej Giełdy Energii w konkursie dla mediów Platynowe Megawaty oraz wyróżnienie Polskiego Stowarzyszenia Fotowoltaiki.
Podziel się
Czytaj także

Czy burgery wegetariańskie są zdrowe? Uczeni wzięli je po lupę

Burgery, mielone kotlety, nawet kurczaki czy krewetki - te i inne przysmaki robi się już dzisiaj z roślin i na świecie stają się one...

Wodorowy magazyn energii

Toyota wspólnie z agencją rządową Stanów Zjednoczonych buduje wielkoskalowy wodorowy magazyn energii, który zwiększy wydajność i bezpieczeństwo sieci energetycznej. System opiera się na ogniwach...
energetycznie

Zakaz dla kotłów na pellet w uchwale antysmogowej budzi sprzeciw

Nie tylko węgiel jest niemile widziany w uchwałach antysmogowych. Jak się okazuje, także piece na pellet mogą dostać zakaz wykorzystywania. Duży polski producent kotłów...

Dotacje do fotowoltaiki i pomp ciepła w 2021 roku

Program Mój Prąd, który wyczerpał się w ubiegłym roku, nie ma na razie kontynuacji. To nie znaczy, że nie można jeszcze znaleźć dofinansowania do...
- reklama -

Widok z okna

Kupujemy domy z...

Płyńcie bezpiecznie

do swych przystani. Sezon...

Aparat nie robi zdjęć

Znacie to powiedzenie?...
ZOSTAW KOMENTARZ
Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

A jeszcze lepsze jest to...