Czy COP28 da początek końca erze paliw kopalnych?

Konferencja Stron Konferencji Narodów Zjednoczonych w spra­wie Zmian Klimatu COP28 zakoń­czy­ła się w Dubaju poro­zu­mie­niem 198 Stron, zwa­nym „Konsensusem Zjednoczonych Emiratów Arabskich” (UAE Consensus). Kiedy jed­ni wiesz­czą ogrom­ny suk­ces COP28, inni wska­zu­ją na ogól­ni­ki i brak ambicji. 

Konsensus ogło­szo­ny po COP28 zwie­ra nastę­pu­ją­ce zobowiązania:

• Utrzymanie tem­pe­ra­tu­ry 1,5°C w zasię­gu realizacji.
• Odniesienie do odej­ścia od wszel­kich paliw kopal­nych, aby umoż­li­wić świa­tu osią­gnię­cie zero­wej emi­sji net­to do 2050 r.
• Zachęcanie do „okre­śla­nia celów reduk­cji emi­sji w całej gospo­dar­ce” w kolej­nej run­dzie prze­glą­du kra­jo­wych pla­nów kli­ma­tycz­nych (Nationally Determined Contributions).
• Nadanie tem­pa pro­gra­mo­wi reform archi­tek­tu­ry finan­so­wej, uzna­nie po raz pierw­szy roli agen­cji ratin­go­wych i wezwa­nie do zwięk­sze­nia ska­li finan­so­wa­nia pre­fe­ren­cyj­ne­go i dotacyjnego.
• Cel potro­je­nia wyko­rzy­sta­nia odna­wial­nych źró­deł ener­gii i podwo­je­nia efek­tyw­no­ści ener­ge­tycz­nej do 2030 r.
• Uznanie potrze­by znacz­ne­go zwięk­sze­nia finan­so­wa­nia na rzecz adap­ta­cji, ponad jego podwo­je­nie, w celu zaspo­ko­je­nia pil­nych i zmie­nia­ją­cych się potrzeb.

Sukces czy porażka COP28

Ten kon­sen­sus ma wyraź­nie sygna­li­zo­wać począ­tek koń­ca paliw kopal­nych: węgla, ropy i gazu. ⁠⁠Po raz pierw­szy pod­czas roz­mów kli­ma­tycz­nych ONZ poru­szo­no kwe­stię koniecz­no­ści zaprze­sta­nia spa­la­nia paliw kopal­nych. To ma być sygnał mię­dzy inny­mi dla świa­ta finansów.

Natomiast roz­cza­ro­wa­nie poro­zu­mie­niem wyra­ża­li naukow­cy i naj­bar­dziej dotknię­te gwał­tow­ny­mi zja­wi­ska­mi pogo­do­wy­mi pań­stwa. Porozumienie jest nadal peł­ne luk praw­nych, bra­ku­je mu har­mo­no­gra­mów i – jak zwy­kle – nie zapew­nia odpo­wied­nie­go wspar­cia finansowego.

Czytaj tak­że: COP 28 w Dubaju. Zielone świa­tło na koń­cu tunelu

Polska zna­la­zła się w gro­nie 118 państw świa­ta, któ­re pod­pi­sa­ły zobo­wią­za­nie do potro­je­nia odna­wial­nych źró­deł ener­gii i podwo­je­nia efek­tyw­no­ści ener­ge­tycz­nej. W prak­ty­ce to potro­je­nie ozna­cza, że 90 proc. nowych mocy ener­ge­tycz­nych powin­no pocho­dzić z wia­tru i słoń­ca. Polska pod­pi­sa­ła tak­że wraz z ponad 20 inny­mi pań­stwa­mi dekla­ra­cję o potro­je­niu mocy wytwór­czej ener­gii jądro­wej do 2050 roku. W dekla­ra­cji zna­la­zło się też uła­twie­nie finan­so­wa­nia budo­wy elek­trow­ni jądro­wych i pro­mo­wa­nie ener­gii nukle­ar­nej jako czy­stej. Inicjatorami dekla­ra­cji były Stany Zjednoczone i Francja. 

Kolejny COP29 odbę­dzie się w Baku w Azerbejdżanie w dniach 11–25 listo­pa­da 2024 roku.