Mali mogą więcej

Z zało­ży­cie­lem fir­my EV Fleet Danielem Węgrzynkiem o nowych roz­wią­za­niach w trans­por­cie roz­ma­wia Magdalena Romańska

Rynek dostaw miej­skich sys­te­ma­tycz­nie rośnie, a pan­de­mia dała mu dodat­ko­wy impet. Szczególnie doty­czy to obsza­ru tzw. ostat­niej mili. Niestety pła­ci za to kli­mat: w cią­gu ostat­nie­go roku, według rapor­tu Międzynarodowego Forum Transportu (ITF), dosta­wy w mia­stach wyge­ne­ro­wa­ły naj­wię­cej – po lot­nic­twie – CO2 w prze­li­cze­niu na tono­ki­lo­me­try. Aby to zmie­nić, potrzeb­ny jest nowy model trans­por­tu – bez­e­mi­syj­ne­go, współ­dzie­lo­ne­go i zdi­gi­ta­li­zo­wa­ne­go. To już trend świa­to­wy, a w Polsce tę przy­szło­ścio­wą wizję dostaw – Transport as a Service – opra­co­wa­ła i ofe­ru­je fir­ma EV Fleet. Jej zało­ży­cie­lem jest inży­nier i pasjo­nat nowo­cze­snych tech­no­lo­gii w trans­por­cie, Daniel Węgrzynek.

Co ozna­cza nowy model trans­por­tu i dla­cze­go posta­no­wił Pan się nim zająć?

Od ponad 17 lat zaj­mu­ję się zawo­do­wo pro­jek­to­wa­niem roz­wią­zań trans­por­to­wych opar­tych na pojaz­dach dostaw­czych i cię­ża­ro­wych, wspie­ram klien­tów w ich wdra­ża­niu, obser­wu­ję glo­bal­nie zmia­ny w trans­por­cie. Wraz z roz­wo­jem napę­dów elek­trycz­nych oraz cyfro­wych roz­wią­zań do zarzą­dza­nia flo­ta­mi otwo­rzy­ły się nowe moż­li­wo­ści dla logi­sty­ki, szcze­gól­nie miej­skiej. Kryzys kli­ma­tycz­ny w połą­cze­niu z dyna­mi­ką roz­wo­ju tej bran­ży tak­że wymu­sza zde­cy­do­wa­ne dzia­ła­nia. Ponadto tzw. ostat­nia mila pochła­nia według róż­nych sza­cun­ków nawet powy­żej 50% wszyst­kich kosz­tów dosta­wy, a zapo­trze­bo­wa­nie na trans­port rośnie w wiel­kim tem­pie. Tymczasem sprze­daw­cy inwe­stu­ją, owszem, w pojaz­dy elek­trycz­ne czy apli­ka­cje, ale wszyst­ko nadal opie­ra się na sta­rym sys­te­mie: jeden sklep (czy sieć skle­pów), jed­na flo­ta. To strasz­nie nie­efek­tyw­ne, nie­eko­lo­gicz­ne i kosz­tow­ne. Żeby napraw­dę obni­żyć emi­sję, zmniej­szyć hałas i odcią­żyć mia­sta, zacho­wu­jąc jed­no­cze­śnie wyso­ką wydaj­ność, potrze­bu­je­my defi­ni­tyw­nej zmia­ny kon­cep­cji trans­por­tu. To wiel­kie i pasjo­nu­ją­ce wyzwa­nie, i to opar­te na bar­dzo kon­kret­nych, już ist­nie­ją­cych roz­wią­za­niach, a nie futu­ry­stycz­nych mrzon­kach. Razem z całym moim zespo­łem inży­nie­rów i eks­per­tów EV Fleet chce­my – i już może­my – taki nowy model trans­por­tu wpro­wa­dzić w Polsce.

Jak zatem brzmi recepta?

Mówiąc naj­pro­ściej – trans­port współ­dzie­lo­ny, opar­ty na cyfro­wych roz­wią­za­niach do zarzą­dza­nia pojaz­da­mi i zero­emi­syj­nej flo­cie. To z jed­nej stro­ny rewo­lu­cja, któ­ra wyma­ga trans­for­ma­cji i zupeł­nie nowe­go podej­ścia do trans­por­tu, ale z dru­giej – mimo zaawan­so­wa­nia tech­no­lo­gicz­ne­go – coś bar­dzo pro­ste­go. Transport as a Service pozwa­la łączyć dosta­wy, przez co ta sama licz­ba samo­cho­dów roz­wo­zi więk­szą licz­bę towa­ru, na opty­mal­nie skon­fi­gu­ro­wa­nych tra­sach. To obni­ża kosz­ty, odcią­ża­jąc jed­no­cze­śnie śro­do­wi­sko. W dodat­ku dobrze opra­co­wa­ny model jest w peł­ni ska­lo­wal­ny i powta­rzal­ny dla róż­nych i róż­nej wiel­ko­ści klien­tów. W Polsce nikt dotąd nie zaofe­ro­wał roz­wią­za­nia opar­te­go na dosta­wach współ­dzie­lo­nych, któ­re dało­by się sen­sow­nie wdro­żyć, ale na świe­cie to już bar­dzo sil­ny trend. Na przy­kład mia­sto Nowy Jork nie­daw­no roz­pi­sa­ło kon­kurs na opra­co­wa­nie inno­wa­cyj­ne­go, sku­tecz­ne­go, wydaj­ne­go i powta­rzal­ne­go sys­te­mu trans­por­to­we­go z wyko­rzy­sta­niem dowol­nych elek­trycz­nych pojaz­dów użyt­ko­wych, któ­ry zmniej­szy zanie­czysz­cze­nie nie tyl­ko za pomo­cą zero­emi­syj­ne­go napę­du, ale sys­te­mo­wo zmo­dy­fi­ku­je ruch i będzie eko­no­micz­nie uza­sad­nio­ny. Rośnie więc świa­do­mość potrze­by zrów­no­wa­żo­ne­go roz­wo­ju obsza­rów miej­skich, powsta­je coraz wię­cej kon­cep­cji z obsza­ru smart city – u nas zresz­tą poma­łu tak­że. Postanowiłem więc stwo­rzyć taką usłu­gę w Polsce, bo dziś dostęp do tech­no­lo­gii nie jest trud­ny. Tak powsta­ła spół­ka EV Fleet, z wła­snym dzia­łem R&D, któ­ry pro­jek­tu­je inno­wa­cyj­ne roz­wią­za­nia dla trans­por­tu i logi­sty­ki. Po trzech latach pra­cy uda­ło nam się stwo­rzyć kom­plet­ny model usłu­gi opar­tej na Transport as a Service (TaaS), któ­ry umoż­li­wia zupeł­nie nowy sys­tem łączo­nych dostaw miej­skich, w przy­szło­ści tak­że do wyko­rzy­sta­nia w quick-​commerce, czy­li w dosta­wach eks­pre­so­wych tego same­go dnia, a nawet w cza­sie do 20 minut. 

Kompletny, czy­li jaki?

Nasza kon­cep­cja, a wła­ści­wie goto­wa już usłu­ga trans­por­tu miej­skie­go opar­te­go na Transport as a Service, jest połą­cze­niem kil­ku ele­men­tów. Pierwszy z nich to cyfry­za­cja i auto­ma­ty­za­cja pro­ce­sów. Tym zaj­mu­je się nasz wła­sny dział R&D, któ­ry pro­jek­tu­je i wdra­ża nowe roz­wią­za­nia do zarzą­dza­nia trans­por­tem. Mamy już np. wła­sny sys­tem iden­ty­fi­ka­cji towa­rów w prze­strze­ni ładun­ko­wej, któ­ry moż­na zasto­so­wać w dowol­nym pojeź­dzie. Wykorzystujemy dane, któ­re dostar­cza­ją dziś samo­cho­dy poprzez inter­net rze­czy (IoT), żeby stwo­rzyć inte­li­gent­ne łań­cu­chy dostaw. Aby mogło to dzia­łać, potrzeb­ny jest dru­gi ele­ment – wła­sna zdy­wer­sy­fi­ko­wa­na flo­ta bez­e­mi­syj­na. W EV Fleet two­rzą ją elek­trycz­ne samo­cho­dy dostaw­cze marek „kon­cer­no­wych” oraz pojazd pro­jek­to­wa­ny przez nas: plat­for­ma z napę­dem elek­trycz­nym. Ponadto w naszej flo­cie testu­je­my obec­nie rów­nież pojaz­dy typu – trój­ko­ło­wiec i sku­ter. Najistotniejsze jest to, że wszyst­kie te pojaz­dy to tak napraw­dę jeż­dżą­ce API, połą­czo­ne z inno­wa­cyj­ny­mi zabu­do­wa­mi i cyfro­wy­mi sys­te­ma­mi zała­dun­ku, któ­re będą two­rzyć wła­sny eko­sys­tem, łatwy do zin­te­gro­wa­nia w dzia­łem IT każ­de­go klien­ta. Kierowcy pozo­sta­nie tyl­ko kie­ro­wa­nie samo­cho­dem. Trzecim fila­rem nasze­go mode­lu jest mózg zarzą­dza­ją­cy tym wszyst­kim – spe­cjal­na plat­for­ma EV Fleet Cloud, sys­tem ope­ra­cyj­ny, któ­ry może współ­pra­co­wać z każ­dym sys­te­mem IT klien­ta, umoż­li­wia insta­lo­wa­nie róż­nych apli­ka­cji i przede wszyst­kim jest w sta­łej łącz­no­ści z pojaz­da­mi. Słowem – zarzą­dza flo­tą i dostawami.

No dobrze, ale w tym miej­scu wie­lu scep­ty­ków elek­trycz­ne­go napę­du zapy­ta, skąd będzie pocho­dził prąd do tych wszyst­kich pojazdów?

To waż­ny temat, infra­struk­tu­ra łado­wa­nia zarów­no w mia­stach, jak i u klien­tów jest wciąż nie­wy­star­cza­ją­ca. Poza tym w przy­pad­ku więk­szej flo­ty zapo­trze­bo­wa­nie na prąd jest spo­re, a nasze pojaz­dy muszą mieć moż­li­wość doła­do­wa­nia się w cią­gu dnia. Dlatego pro­jek­tu­je­my wła­sne punk­ty łado­wa­nia, z szyb­ki­mi łado­war­ka­mi, car-​portami wypo­sa­żo­ny­mi w wyso­ko wydaj­ne pane­le foto­wol­ta­icz­ne. Ponadto z każ­dym klien­tem indy­wi­du­al­nie opra­co­wu­je­my funk­cjo­nal­ny model użyt­ko­wa­nia pojaz­dów elek­trycz­nych, uwzględ­nia­jąc tak­że jego wła­sną infrastrukturę.

Wróćmy do flo­ty – dla­cze­go oprócz pojaz­dów kon­cer­no­wych budu­je­cie wła­sny pojazd?

Nowoczesny trans­port współ­dzie­lo­ny musi się opie­rać na zdy­wer­sy­fi­ko­wa­nej, mak­sy­mal­nie ela­stycz­nej flo­cie. Każdy klient ma inne potrze­by, a my chce­my je moż­li­wie opty­mal­nie zaspo­ko­ić – z korzy­ścią dla kie­sze­ni klien­ta i śro­do­wi­ska. Pojazdy kon­cer­no­we mają róż­ne ogra­ni­cze­nia. Dlatego mamy wła­sne Centrum Inżynieryjne na tere­nie Agencji Rozwoju Regionalnego w Mielcu (MARR), gdzie nasi kon­struk­to­rzy zaj­mu­ją się pro­jek­to­wa­niem i wdra­ża­niem wszyst­kich potrzeb­nych roz­wią­zań. Mamy już goto­wy, jeż­dżą­cy pro­to­typ uni­wer­sal­nej plat­for­my elek­trycz­nej, któ­rą wyko­rzy­sta­my m.in. do zbu­do­wa­nia wła­sne­go pojaz­du elek­trycz­ne­go. Będzie to mały, miej­ski dostaw­czak, któ­ry jesz­cze w tym roku powi­nien tra­fić do prób­nej pro­duk­cji pod mar­ką EV Fleet. 

To przy­po­mi­na począt­ki motoryzacji…

Trochę tak, zresz­tą przy­świe­ca nam duch przed­wo­jen­nych pol­skich zakła­dów CWS, zało­żo­nych przez wybit­nych inży­nie­rów, twór­ców jedy­ne­go pol­skie­go samo­cho­du. Czujemy się kon­ty­nu­ato­ra­mi ich twór­cze­go i wizjo­ner­skie­go podej­ścia do pro­jek­to­wa­nia pojaz­dów. Ale – chciał­bym to pod­kre­ślić – dziś nie cho­dzi tyl­ko o samo­cho­dy, a o zmia­nę spo­so­bu myśle­nia o ich wyko­rzy­sta­niu w trans­por­cie miej­skim. To umoż­li­wia­ją wła­śnie tech­no­lo­gie i roz­wią­za­nia cyfro­we oraz inte­li­gent­ne łań­cu­chy dostaw – gdzie ta sama licz­ba pojaz­dów roz­wo­zi dużo więk­szą ilość towa­rów od róż­nych dostaw­ców. Tylko tak może­my real­nie zmniej­szyć ruch, a co za tym idzie hałas i emi­sję CO2 w mia­stach. To może brzmi jak scien­ce fic­tion i dale­ka przy­szłość, ale tak napraw­dę już jeste­śmy goto­wi, by to wdrażać. 

W jaki spo­sób chce­cie połą­czyć dosta­wy róż­nych klien­tów? Przecież każ­dy z nich ma inny sys­tem działania?

Po pierw­sze – to wła­śnie umoż­li­wia cyfry­za­cja, łącz­ność i zdy­wer­sy­fi­ko­wa­na flo­ta. Oferując Transport as a Service, zdej­mu­je­my z klien­ta wszyst­kie pro­ble­my zwią­za­ne z dosta­wą – począw­szy od dobo­ru pojaz­dów do kon­kret­ne­go zada­nia, zop­ty­ma­li­zo­wa­nia tras, poprzez inte­li­gent­ne zabu­do­wy, a skoń­czyw­szy na spe­cjal­nie zapro­jek­to­wa­nych dla nas kar­to­no­wych pudeł­kach wie­lo­krot­ne­go użyt­ku. Nawet to ostat­nie ma zna­cze­nie, bo jak wyni­ka z bada­nia E­commerce w Europie 2020, prze­pro­wa­dzo­ne­go przez Nepa dla Postnord, aż 32 proc. Polaków jest goto­wych zapła­cić wię­cej za prze­sył­kę, któ­ra zosta­wia mniej­szy ślad węglowy. 

Po dru­gie – nie robi­my tego sami. Jak pod­kre­śla­ją ana­li­ty­cy bada­ją­cy naj­now­sze tren­dy doty­czą­ce ostat­niej mili – klu­czo­wa jest współ­pra­ca róż­nych pod­mio­tów. Tylko w ten spo­sób osią­gnie­my niż­szą emi­sję. Nasz SmartVan IoT na bazie eSprintera – demon­stra­tor tech­no­lo­gii, wypo­sa­żo­ny w zapro­jek­to­wa­ne przez nas cyfro­we sys­te­my iden­ty­fi­ka­cji towa­rów i dwu­stre­fo­wą zabu­do­wę izo­ter­micz­ną – jest tego dosko­na­łym przy­kła­dem. Bez współ­pra­cy z part­ne­ra­mi nie uda­ło­by nam się go zbu­do­wać i zaim­ple­men­to­wać w nim wszyst­kich tych roz­wią­zań. Zresztą – śle­dząc na bie­żą­co świa­to­wą lite­ra­tu­rę bran­żo­wą, jestem prze­ko­na­ny, że obli­cze trans­por­tu miej­skie­go zmie­nią nie gigan­ci, ale wła­śnie małe, decy­zyj­ne, twór­cze i zmo­ty­wo­wa­ne pod­mio­ty, któ­re umie­ją ze sobą współ­pra­co­wać i wza­jem­nie się inspi­ro­wać i dopeł­niać. To zupeł­nie nowa wizja, a my urze­czy­wist­nia­my ją już teraz.